CGKblijven
„en zei tegen hen: Hebt u de Heilige Geest ontvangen toen u tot geloof kwam?”
Handelingen 19:2b
Wat is er aan de hand?
In de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) is een diepe crisis ontstaan. De oorzaak ligt in toenemende verschillen over de uitleg van de Bijbel, de binding aan gezamenlijke besluiten en de vraag hoe de kerk verder gaat. De generale synode van 2024–2025 liep vast en kon geen gezamenlijke weg wijzen. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor alle gemeenten.
1 Hoe het zover kwam
De Christelijke Gereformeerde Kerken, uit de Afscheiding van 1834 voortgekomen en in 1892 voortgezet, wisten zich bij alle verschillen aan elkaar verbonden in Schrift en belijdenis. Dit is aan het eind van de 20e eeuw fundamenteel veranderd. Een andere manier van omgang met de Schrift en de kerkelijke besluiten legde de basis voor een onoverbrugbare kloof. Dat leidde uiteindelijk tot de breuk waarin we nu staan.
2 Waar het vastliep
Het kerkverband functioneert niet meer. De kern van het probleem is dat een groot aantal plaatselijke gemeenten zich niet houdt aan gezamenlijke besluiten die rond een open Bijbel genomen zijn door meerdere vergaderingen als de classis en de synode. Als kerken wezenlijk anders omgaan met de Bijbel en gezamenlijke besluiten dan valt het onderlinge vertrouwen weg. De gemeenten kunnen elkaar dan niet meer aanspreken op genomen besluiten.
3 Wat er is geprobeerd
In de afgelopen jaren zijn er talloze bezwaarschriften ingediend bij kerken en classes die afwijken van de besluiten en zijn op alle niveaus vele uren gesprekken gevoerd om uit de impasse te komen, maar alles zonder blijvend resultaat. In april 2024 vond een landelijk convent plaats. Op de synode van 2024-2025 werden zowel het ‘interimmodel’ als de ‘houtskoolschets’ gepresenteerd. Na bespreking strandden beide pogingen.
4 Het kantelpunt
De synode stelde in juni 2025 vast dat zij geen uitweg kon bieden voor de problemen van het kerkverband. Haar oproep aan afwijkende kerken tot terugkeer van hun afwijkende beleid werd helaas niet positief beantwoord. De synode werd vroegtijdig gesloten en de verantwoordelijkheid teruggelegd bij de plaatselijke kerken. Die moeten nu zelf bepalen hoe zij verder willen gaan.
5 De weg vooruit
Via het initiatief 'Rijnsburg' wordt die verantwoordelijkheid opgepakt. Op de Algemene Vergadering van 21 maart 2026 klonk de oproep tot verootmoediging, gebed en trouw. Kerken die Christelijk Gereformeerd willen blijven zoals ze altijd zijn geweest, vormen samen classes-in-opbouw. Elke gemeente die zich wil houden aan de vierslag, wordt uitgenodigd en geroepen zich hieraan te verbinden en samen het kerkelijk leven te herstellen.
Wat is er gebeurd? — Tijdlijn
Beluister de historische lezing:
J.H. Velema 1992: Wat, hoe en waarom zijn we er? Bewaard maar bedreigd - Verbonden maar verschillend - Verschoven maar verantwoordelijk
Download bestand ↓
Synode besluit dat vrouwen niet tot de ambten kunnen worden bevestigd.
Het onderwerp vrouw en ambt keert telkens terug in kerken en op classesvergaderingen. Toenemende verdeeldheid.
De synode spreekt uit dat homoseksuele relaties zonde zijn
Diverse revisieverzoeken over het rapport uit 2013 (over homoseksuele relaties) worden afgewezen. Besluiten zijn hiermee vast en bondig.
Synode bevestigt opnieuw dat vrouwelijk ambt niet mogelijk is. Desondanks gaan meerdere gemeenten hun eigen weg.
Meerdere classes lopen vast door conflicten over de naleving van synodebesluiten. Het kerkordelijk systeem houdt op te werken.
De generale synode zoekt naar modellen om het kerkverband bijeen te houden. Geen voorstel krijgt voldoende draagvlak.
Synode roept afwijkende kerken op tot terugkeer. Onvoldoende gehoor. De situatie is vastgelopen.
Generale synode wordt gesloten zónder roepende kerk voor een volgende synode aan te wijzen. Historisch moment.
Kerken bezinnen zich op de toekomst. Twee groepen tekenen zich af: kerken rond Rijnsburg en kerken rond Hoogeveen.
Ca. 55 kerken komen bijeen. Classes-in-opbouw worden ingesteld. Commissie naar art. 49 KO en Commissie Vertegenwoordiging & Borging Verantwoordelijkheid (V&BV) opgericht.
Actuele situatie in Nederland
Bekijk op de interactieve kaart de actuele status per plaatselijke gemeente in de Christelijke Gereformeerde Kerken.
Hoe het kerkverband werkt
De CGK kent een presbyteriaal-synodaal stelsel. Dat betekent dat plaatselijke kerken zelfstandig zijn, maar zich ook samen binden aan besluiten van meerdere vergaderingen.
Kerkorde artikel 30: In deze vergaderingen zullen geen andere dan kerkelijke zaken behandeld worden. Dat dient op kerkelijke wijze te gebeuren. In meerdere vergadering behoort slechts datgene te worden behandeld, wat in de mindere niet kon worden afgedaan, of wat behoort tot de kerken van de meerdere vergadering in het algemeen.
Wat gemeenteleden willen weten
Recente ontwikkelingen
Verslag Vergadering Classis in opbouw Oost online
Op donderdag 4 juni jl. kwam de classis (in opbouw) Oost samen. Ds. W.E. Klaver verzorgt de opening namens de roepende kerk van Noordeloos vanwege...
Verslag Vergadering Classis in opbouw Zuid online
Als gevolg van het unaniem genomen besluit op 21 maart jongstleden te Nunspeet heeft de kerk van Dordrecht-Centrum de kerken samengeroepen voor...
Verslag Vergadering Classis in opbouw West online
Op 19 mei 2026 kwam de classis-in-opbouw West samen in het kerkgebouw van de roepende kerk van ’s-Gravenhage-Scheveningen. De vergadering werd...
Documenten & Rapporten
Zoekt u officiële verklaringen, verslagen van de recente vergaderingen of andere diepgaande achtergronddocumenten met betrekking tot de kerkelijke situatie? In ons openbare archief kunt u deze inzien.
Blijf op de hoogte
Meld u aan voor onze nieuwsbrief en ontvang periodiek updates over nieuwe documenten, vergaderingen en actueel nieuws rondom de CGK.
Download & Bestel de handreiking
De handreiking 'Rijnsburg – Richting en Roeping' is bedoeld om gemeenteleden te helpen de situatie te begrijpen. Geschikt voor gemeenteavonden en voor persoonlijk gebruik.